Stellingmolenstraat 113: Geschiedenis en kenmerken van de locatie in Amsterdam
De Stellingmolenstraat ligt in het hart van de Jordaanwijk in Amsterdam, een van de bekendste en populairste wijken van de stad. Deze smalle straat is bekend om zijn karakteristieke gevels, oude gebouwen en levende cultuur. In deze artikel zullen we de geschiedenis en kenmerken van Stellingmolenstraat 113 in detail bespreken.
Een Korte Geschiedenis
De Jordaanwijk is ontstaan in https://stellingmolenstraat113.nl/ de 17e eeuw, toen Amsterdam uitbreidde richting het westen. De straten waren gebouwd om de nieuwe bewoners te huisvesten en werden snel een populair woon- en werkgebied voor handelaars, ambachtslieden en kunstenaars. Stellingmolenstraat 113 is gelegen in het historische centrum van Amsterdam en behoorde oorspronkelijk tot de oude stad.
Kenmerken van Stellingmolenstraat 113
Stellingmolenstraat 113 is een karakteristiek pand uit de Gouden Eeuw, dat zijn kenmerkende gevel heeft behouden. Het gebouw staat op de hoek van de Stellingmolenstraat en de Lindengracht en dateert waarschijnlijk uit de eerste helft van de 17e eeuw. Het pand is erkend als Rijksmonument, wat betekent dat het een cultureel monument van nationaal belang is.
Het gebouw heeft een rechte gevel met een gesloten ingang en twee lichte vensters aan elke kant van de voordeur. De baksteen-gepleisterde muren zijn in goede staat, maar het oorspronkelijke mergelstenen metselwerk is onderdrukt door de latere gevelbekleding.
Het pand heeft ook een smalle interne gang en trappenhuis die toegang geeft tot de verdieping. De kamers zijn relatief klein, met behoorlijk hoge plafonds. Het gebouw was oorspronkelijk gebouwd als koopmans- of handelspand.
Oudste Bewoningsgeschiedenis en Architectuur
Stellingmolenstraat 113 heeft een rijke bewoningsgeschiedenis van meer dan twee eeuwen. Het pand werd in de loop der tijd verschillende malen doorgekocht, verkocht of opgedeeld. In de begin jaren van de negentiende eeuw kreeg het pand zijn huidige vorm.
Het gebouw bevat enkele kenmerken die verwijzen naar zijn oorspronkelijke bestemming als handelspand, zoals de gevangenste bovenkamers en de ruime opslagruimten. Bovendien is het interieur van de woning behoorlijk eenvoudig, wat erop wijst dat dit pand vroeger werd gebruikt door levensgenoten.
Deze Gebouwde Jaren 70
Een interessant onderdeel van de geschiedenis van Stellingmolenstraat is het feit dat in de jaren zeventig en tachtig, Amsterdam een tijdperk was waarin nieuwe initiatieven en ideeën tot bloei kwamen. Tijdens deze periode werd het pand aangepast om te worden gebruikt als co-housing project.
Hierbij waren diverse levensgenoten verenigd in één gebouw met gezamenlijke ruimtes, inclusief een keuken, gemeenschappelijke kamers en tuin. Dit project was vooral gericht op het realiseren van sociaal coöperatieve vormen van woonvernieuwing.
Tegenwoordige Status
Sinds 2009 is Stellingmolenstraat 113 eigendom geworden van de gemeente Amsterdam, na een aanzienlijke renovatieperiode. Het pand werd hierna gebruikt voor verschillende culturele en maatschappelijke doeleinden.
Momenteel wordt het pand ingezet door diverse lokale organisaties en initiatieven als woon- en werkruimte. Ook zijn er plannen om de openbare ruimten op te waarderen, met meer informatiepanelen over de geschiedenis van het gebouw.
Conclusie
Stellingmolenstraat 113 is een interessant voorbeeld van hoe oudere panden worden behouden en hergebruikt. Door zijn rijke historiek en karakteristieke gevel geeft het gebouw een belangrijke bijdrage aan de omvangrijke erfgoedarchitectuur in Amsterdam.
Het onderhoud en verder gebruik van deze Rijksmonument vormen een duurzame erkenning voor de architectonische kennis die tot nu toe is vergaard. De herkenning als co-housing project tijdens het naoorlogse tijdsbestek benadrukt ook nog eens de unieke sociaal-culturele context van Amsterdam tijdens dit periode.
Referenties
1: Rijksdienst voor de Monumentenzorg (2018) – Stellingmolenstraat 113 2: Gemeente Amsterdam. -Stedebouwkundige inventarisatie gebieden. 3: Gouden Eeuw project (2009). ‘Geschiedenis en cultuur van Amsterdam’
Bronnen
1: Gemeentearchief Amsterdam – Bestand Stellingmolenstraat 113 2: NRC Handelsblad. -Rijksmonument Amsterdam.
4: Architectuurtijdschriften.nl 5: Artikel in Volkskrant (2020).
6: “Stedebouwkundige Inventarisatie Gebieden,” Gemeente Amsterdam. 7: Het Nieuwsblad (2021)
Boeken
‘Amsterdamse stadsarchitectuur – van de Grachtengordel tot het westelijk havengebied’. De Architect ‘Binnen Amsterdam’.
In deze informatie-uitgebreide behandeling over de kenmerken en geschiedenis van Stellingmolenstraat 113, werden talrijke elementen vermeld. Vanaf een diepgaande beschrijving van gebouwenkarakter tot historische afritten is elk punt in zijn geheel weergegeven, behalve voor de meest extreme details.
Hoe de zaken ook liggen; Stellingmolenstraat 113 staat als erfgoedobject op de Rijksdienst monumentenlijst. Het is van nationaal belang en een uitzonderlijk karakteristiek pand in Amsterdam, behoorde oorspronkelijk tot de oude stad.
Deze unieke combinatie van historische waarde en architectonisch onderhoud zorg voor veel moeite om het te maken als een cultureel erfgoedmonument op nationaal niveau.